วัสดุไม่ตีพิมพ์  หมายถึง วัสดุสารสนเทศที่ไม่อยู่ในรูปแบบของตัวพิมพ์ และสามารถสื่อความหมายของข้อมูลที่บรรจุอยู่ได้โดยอาศัยภาพและเสียงเป็นหลัก แบ่งออกเป็นประเภทต่าง ๆ ดังนี้

1. แผนที่และลูกโลก เป็นทรัพยากรสารสนเทศที่แสดงผิวโลกในด้านต่างๆ เช่น ลักษณะภูมิประเทศ ที่ตั้งของสถานที่ต่างๆ อาณาเขต เส้นทางคมนาคม เป็นต้น โดยมีการย่อส่วนสิ่งต่างๆ ตามอัตราส่วนที่ต้องการ

รูปภาพ  อาจเป็นภาพเขียน ภาพวาด หรือภาพถ่าย ที่จัดทำขึ้นเพื่อให้ข้อมูลเกี่ยวกับเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ
 

3. หุ่นจำลอง เป็นวัสดุสามมิติที่ทำขึ้นเพื่อเป็นตัวแทนของของจริง ซึ่งอาจมีขนาดเท่าของจริง ย่อให้มีขนาดเล็กกว่าของจริง หรือขยายใหญ่กว่าของจริงเพื่อสะดวกในการศึกษาสิ่งต่างๆ เช่น หุ่นจำลองอวัยวะในร่างกาย ศิลาจารึก ฯลฯ

4. ของจริง หมายถึงสิ่งของที่คงสภาพแท้จริงตามธรรมชาติของสิ่งนั้นๆ เช่น เหรียญ แสตมป์ ฯลฯ

5. ของตัวอย่าง คือของจริงที่นำมาเพียงบางส่วน เช่น หิน แมลงฯลฯ

6. เทปบันทึกภาพ   คือวัสดุที่บันทึกภาพและเสียงลงเทปแม่เหล็ก และบรรจุในตลับเทปบันทึกภาพ  นอกจากบันทึกความรู้ในเรื่องต่างๆ เช่นเดียวกับวัสดุประเภทอื่นๆ แล้วยังให้ข้อมูลใหม่ๆ เป็นปัจจุบัน เช่น ภาพเหตุการณ์ การสัมภาษณ์บุคคลสำคัญ การบรรยาย การอภิปราย เป็นต้น และยังใช้สาธิตหรือการสอนทักษะได้ดี เพื่อให้ผู้ดูศึกษาและฝึกทำตาม เทปบันทึกภาพต้องใช้กับเครื่องเล่นเทปบันทึกภาพ

7. เทปบันทึกเสียง คือ วัสดุที่บันทึกเสียงลงบนเทปแม่เหล็ก และบรรจุในตลับใช้ประโยชน์มากในการศึกษาด้วนตนเอง โดยเฉพาะการเรียนภาษา เทปบันทึกเสียงยังบรรจุสารสนเทศอื่นๆ ที่เป็นประโยชน์ในการศึกษาค้นคว้า เช่น การอ่านบทกวีนิพนธ์ บทละคร การสัมภาษณ์ การอภิปราย การบรรยาย เป็นต้น ผู้ใช้สามารถบันทึกรายการลงในเทปบันทึกเสียงได้ด้วยตัวเอง เทปบันทึกเสียงต้องใช้กับเครื่องเล่นเทปบันทึกเสียง
การบันทึกเสียงที่นิยมใช้ในปัจจุบันคือ แผ่นซีดีเสียง ซึ่งเป็นแผ่นโพลีคาร์บอเนตและส่วนใหญ่ใช้บันทึกเสียงเพลง

8. สไลด์ เป็นภาพนิ่ง ทำจากฟิล์มสไลด์ และนำมาเข้ากรอบ ใช้ได้ทั้งเป็นแผ่นเดี่ยวๆ หรือใช้เป็นชุดในหัวข้อใดหัวข้อหนึ่ง ทั้งมีเสียงประกอบและไม่มีเสียงประกอบ สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการศึกษาทุกสาขาวิชา รวมทั้งการศึกษาภาพและเหตุการณ์ในอดีตและปัจจุบัน โดยเฉพาะภาพเหตุการณ์ที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์  ศิลปะ วัฒนธรรม ขนมธรรมเนียมประเพณี การใช้สไลด์ต้องใช้กับเครื่องฉายสไลด์ ซึ่งมีทั้งชนิดใช้กับจอฉายหรือชนิดมีจอในตัวเครื่อง

9. แผ่นโปร่งใส เป็นแผ่นอาซีเตดขนาดใหญ่เข้ากรอบกระดาษแข็ง บรรจุสารสนเทศที่เป็นประโยชน์ต่อการศึกษาค้นคว้า เช่นความอธิบาย แผนภูมิ แผนที่ แผนสถิติ แผนภาพ การ์ตูน เป็นต้น การใช้แผ่นโปร่งใสต้องใช้กับเครื่องฉายภาพข้ามศีรษะ

 

previous ก่อนหน้า???????????????next ถัดไป
main menu กลับสู่เมนูหลัก