วัสดุตีพิมพ์ หมายถึง วัสดุที่อยู่ในรูปแบบของตัวพิมพ์ ซึ่งบันทึกความรู้ที่มีเนื้อหาสาระเพื่อประโยชน์ในการศึกษา ค้นคว้าอ้างอิง หรือเพื่อความบันเทิง โดยผลิตเป็นหนังสือ สิ่งพิมพ์ หรือเอกสารรูปแบบต่างๆ วัสดุตีพิมพ์ใช้ได้ง่าย สะดวกและไม่ต้องมีอุปกรณ์ช่วยในการอ่าน แม้ว่าในปัจจุบันเทคโนโลยีสมัยใหม่ช่วยให้มีการบันทึกความรู้หลากหลายชนิดขึ้นก็ตาม แต่วัสดุตีพิมพ์ก็ยังมีความสำคัญ และเป็นที่นิยมใช้กันโดยทั่วไป

วัสดุตีพิมพ์ จำแนกเป็นประเภทต่างๆ ดังนี้

          

1. หนังสือ  เป็นสิ่งพิมพ์ที่มีลักษณะเป็นรูปเล่มที่บันทึกความรู้ ความคิด และประสบการณ์ของมนุษย์ มีเนื้อหาหลากหลายให้ความรู้ ในสาขาวิชาต่างๆ และให้ความบันเทิง สามารถแบ่งออกเป็นหนังสือสารคดี และหนังสือบันเทิงคดี

     1.1 หนังสือสารคดี  เป็นหนังสือที่ให้ความรู้เฉพาะทาง ซึ่งอาจเป็นความรู้พื้นฐานของสาขาวิชา หรือความรู้ทั่วไป ประกอบด้วย

          1.1.1หนังสือความรู้ทั่วไป เป็นหนังสือที่ให้ความรู้ทั่วไปในสาขาวิชาต่างๆ ซึ่งผู้ทรงความรู้ หรือมีความสนใจ ในเรื่องใดเรื่องหนึ่งเขียนหรือเรียบเรียงขึ้น เพื่อให้บุคคลที่มีความสนใจในเรื่องนั้น ได้อ่านเพื่อศึกษาหาความรู้

          1.1.2หนังสือแบบเรียน เป็นหนังสือที่เขียนขึ้นตามขอบเขตของเนื้อหาวิชาต่างๆ ที่กำหนดไว้ในหลักสูตร ในรายวิชาต่างๆ 

          1.1.3  หนังสือคู่มือ เป็นหนังสือที่ใช้ประกอบการเรียนรายวิชาต่างๆ เช่น คู่มือวิชาคณิตศาสตร์  ภาษาไทย วิทยาศาสตร์  เป็นต้น เป็นการสรุปเนื้อหาวิชา พร้อมแบบฝึกหัดหรือแบบทดสอบ ให้นักเรียนได้ทดสอบและทบทวนบทเรียน

          1.1.4 หนังสืออ้างอิง เป็นสิ่งพิมพ์สำหรับค้นคว้า ประกอบความรู้ หาคำตอบเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ไม่จำเป็นต้องอ่านทั้งเล่ม มุ่งให้ข้อเท็จจริง โดยเสนอความรู้และเรื่องราวต่างๆ มีลักษณะการเรียบเรียง อย่างเป็นระบบเพื่อสะดวกต่อการใช้ โดยมีสารบัญและดรรชนีช่วยค้น หนังสืออ้างอิงมีการจัดทำ เป็นหนังสืออ้างอิงทั่วไปที่รวบรวมความรู้สาขาวิชาต่างๆ เข้าด้วยกัน และหนังสืออ้างอิงเฉพาะสาขาวิชา ซึ่งครอบคลุมเฉพาะเนื้อหาวิชาด้านใดด้านหนึ่ง ห้องสมุดจัดหนังสืออ้างอิงไว้ต่างหาก ไม่รวมกับหนังสือทั่วไป และให้ใช้เฉพาะในห้องสมุดเท่านั้น

1.2 หนังสือบันเทิงคดี  เป็นหนังสือที่เขียนขึ้นจากจินตนาการของผู้เขียน ซึ่งต้องการให้ความบันเทิงและความเพลิดเพลินแก่ผู้อ่านเป็นหลัก อาจสอดแทรกความรู้และความคิดต่างๆ ไว้ด้วย แบ่งเป็นประเภทต่างๆ ได้ดังนี้

          1.2.1 นวนิยาย  เป็นหนังสือที่ผู้เขียน เขียนขึ้นเพื่อให้เกิดความบันเทิงแก่ผู้อ่าน โดยไม่เน้นความเป็นจริงหรือเนื้อหาสาระ

          1.2.2 เรื่องสั้น  เป็นหนังสือที่ผู้เขียน เขียนขึ้นตามวัตถุประสงค์เช่นเดียวกับนวนิยาย แต่มีเนื้อหาน้อยกว่านวนิยาย มักรวมหลายเรื่องอยู่ในเล่มเดียวกัน

          1.2.3 หนังสือสำหรับเด็กและเยาวชน  เป็นหนังสือที่จัดทำขึ้นสำหรับเด็กโดยเฉพาะ ส่วนใหญ่มีเนื้อหาง่ายๆ หรือ เป็นหนังสือภาพการ์ตูน หนังสือประเภทนี้จะให้ความรู้ คติสอนใจ และสนองความต้องการอยากรู้อยากเห็นของเด็ก

2. วารสาร  เป็นสิ่งพิมพ์ที่ให้ข้อมูลเนื้อหาที่ทันสมัย ทันเหตุการณ์ จัดพิมพ์อย่างต่อเนื่อง มีกำหนดออกแน่นอนเป็นวาระต่างๆ เช่น รายสัปดาห์ รายปักษ์ รายเดือน ราย 2 เดือน ราย 3 เดือน เป็นต้น วารสารแต่ละฉบับประกอบด้วย บทความ ข้อเขียนทางวิชาการ จดหมายข่าว เกร็ดความรู้ มีเนื้อหาหลากหลายและผู้เขียนหลายคน วารสารมีทั้งที่เป็นวารสารวิชาการ และวารสารที่ให้ความเพลิดเพลินซึ่งเรียกว่า นิตยสาร

3. หนังสือพิมพ์   มีกำหนดออกเป็นวาระแน่นอน เช่น ออกเป็นรายวัน หรือราย 3 วัน หนังสือพิมพ์มุ่งเน้นการเสนอข่าวที่ทันต่อเหตุการณ์ และเสนอเรื่องราวที่กำลังเป็นที่สนใจทั้งในด้านการเมือง เศรษฐกิจ สังคม ธุรกิจ การศึกษา อาชีพ กีฬาและบันเทิง หนังสือพิมพ์ที่ให้บริการในห้องสมุดมีทั้งภาษาไทยและภาษาอังกฤษ ห้องสมุดจัดเก็บหนังสือพิมพ์ไว้ใกล้กับวารสาร

4. จุลสาร เป็นสิ่งพิมพ์ที่กล่าวถึงเรื่องใดเรื่องหนึ่งโดยเฉพาะ จบสมบูรณ์ในเล่ม มีความยาวไม่เกิน 60 หน้า โดยทั่วไปพิมพ์แจกเป็นอภินันทนาการ เนื้อหาของจุลสาร แตกต่างกันไป เช่น อาจเป็นบทความทางวิชาการ สุนทรพจน์ของบุคคลสำคัญ ระเบียบ ข้อบังคับของสมาคม คำแนะนำและประกาศของหน่วยราชการ หรืออาจเป็นเรื่องที่พิมพ์เนื่องในโอกาสสำคัญ เนื้อเรื่องส่วนใหญ่ในจุลสาร จะเป็นที่สนใจในช่วงระยะเวลาหนึ่งเท่านั้น แต่มีประโยชน์มากเพราะเป็นเรื่องใหม่ๆ ที่ยังไม่มีการจัดพิมพ์เป็นหนังสือเล่ม รายละเอียดในจุลสารบางเล่มไม่อาจหาได้จากสิ่งพิมพ์ลักษณะอื่น

5. กฤตภาค เป็นสิ่งพิมพ์ที่ได้จากการตัดข่าว บทความจากหนังสือพิมพ์หรือวารสาร และนำมาปะบนกระดาษ ให้หัวเรื่องและระบุแหล่งที่มา เนื้อหาของกฤตภาคครอบคลุมเหตุการณ์ปัจจุบันที่เกี่ยวข้องกับการเมืองการปกครอง เศรษฐกิจ สังคม บุคคล วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ดนตรี การศึกษา เป็นต้น

 
yes no
previous ก่อนหน้า???????????????next ถัดไป
main menu กลับสู่เมนูหลัก